Rengi ve lezzeti ile tatlı ve pastaları süsleyen Antepfıstığı, yörenin sahip olduğu en özel tat. Şöhreti ülke sınırlarını çoktan aşan, şehrimizin sembolü olan Antepfıstığı, diğer tüm kuruyemişler arasında ayrıcalıklı bir yere sahip. Ünü başta tadı olmak üzere, fıstığın kendine has eşsiz özelliklerinden gelmektedir. Sert kabuklu olan Antepfıstığı ticari alanda önemli değere sahiptir. “Fıstık bilgili ve faziletli insanlara benzer. Taşıdığı büyük kıymete rağmen alçak gönüllü ve kanaatkardır. Hiç bir bitkinin yetişemedi kurak, kıraç topraklarda, kayalıklarda biter ve yetişir.” Yazar Cemil Cahit Güzelbey Antepfıstığını böyle tanımlamaktadır. Kabuğuna sığmayan lezzet, fıstığın sağlığımıza olumlu etkileri de saymakla bitmiyor: Antepfıstığı, kandaki kolesterol seviyesini düşürüyor, kroner kalp hastalığı riskini azaltıyor. 100 gram Antepfıstığı vücudun günlük protein, vitamin B1 ve fosfor ihtiyacının % 35’ini, yağ ihtiyacının ise önemli bir kısmını karşılıyor Tazesi, kabuklusu, kavrulmuşu, türlü çeşidi ile Antepfıstığı, Ekim ayında düzenlenen Uluslararası Antepfıstığı Kültür ve Sanat Festivalinde görücüye çıkıyor.
Antep Fıstığı Türk Patent Enstitüsü tarafından Coğrafi İşaret Tescil Belgesi almıştır.
ANTEP FISTIĞININ TEKNİK AYIRT EDİCİ ÖZELLİKLERİ
Antep Fıstığının Teknik Ayırt Edici Özellikleri: Gaziantep yöresinde kültüre alınan Antep Fıstığı Pistacia vera L. Anaçları çeşit olarak Uzun, Kırmızı, Halebi, Siirt ve Ohadi isimleri ile anılmaktadır.
| |
Uzun
|
Kırmızı
|
Halebi
|
Siirt
|
Ohadi
|
|
Adı ve Sinonimleri
|
Uzun
|
Kırmızı
|
Halebi
|
Siirt
|
Ohadi
|
|
Ağaç Dış Görünüşü
|
Yarı Dik
|
Yarı Dik
|
Dik
|
Yarı Dik
|
Yayvan
|
|
Ağaç Gelişmesi
|
Kuvvetli
|
Zayıf
|
Orta
|
Kuvvetli
|
Orta
|
|
Ağaç Rengi
|
Kahverengi
|
Kahverengi
|
Kahverengi
|
Açık
|
Orta
|
Ürünün Üretim Tekniği: Antepfıstığı 72 derecenin altında çeşitlere göre değişmek üzere 600-1050 saat arasında soğuklama gereksinimi ister. Yeteri kadar düşük sıcaklık bulamadıklarında, gözler düzgün ve çok sayıda açılamamaktadır. Yaz aylarının sıcak, kurak ve uzun bir dönem almasını ister ve çeşitlere göre değişmek üzere 3200 gün ve 4200 gün toplam sıcaklık ister. Toprak yapısı olarak Antepfıstığı derin kumlu-tınlı bünyede ve kısmen kireç ihtiva eden topraklarda gelişmektedir. Yoğun yetiştiriciliğin yapıldığı bölgelerde yapılan çalışmalarda toprak yapısı %85 tınlı, tuzsuz, PH 8.1-8.7 arasında organik madde üst toprakta %1.4 ila 2.5 arasında, toprak derinliği 8-10 arasında olduğu bitki besin maddelerinde N, P, Fe, Zn ve Mn'nin toprakta bitkinin kullanılacağı miktardan az yada alınamayacak formda tutulduğu belirtilmektedir. Su ihtiyacı olarak 750 mm 800 mm arasında yıllık su tüketimi mevcuttur. Aşrı nem oranını sevmez.
Döllenme: Çiçeklenme zamanı meydana gelecek düşük sıcaklıktan —1 .4 'C çiçekler zarar görür. Yetiştirilecek yörelerin hava koşullarının istenilen yoğunlukta olması, bahçede 8 ila 10 ağaç için I erkek ağaç gerekir.
Meyve özelliği:
| |
Uzun
|
Kırmızı
|
Halebi
|
Siirt
|
Ohadi
|
|
Meyve Şekli
|
: Uzun
|
Uzun
|
Uzun-Başlık
|
Oval
|
Yuvarlak
|
Meyve Dış kabuk Rengi :Morumsupempe Kırmızımsımor Kirazpembesi Ateşrengi Koyu Gülkurusu
|
Meyve Çıtlama Oranı 69.340/0
|
670/0
|
78.260/0
|
920/0 940/0
|
|
Meyve 100 tane Ağırlığı : 110.69(gr)
|
120.96(gr)
|
126.72(gr)
|
134.38(gr) 43.08(gr)
|
|
Meyve Uzunluğu (mm) 22.48
|
23.96
|
23.48
|
23.46
|
20.83
|
|
Meyve Genişlik (mm) 11,66
|
14.31
|
11.86
|
13.08
|
13.17
|
|
Meyve Kalınlık (mm) 10.77
|
1 1.841
|
13.53
|
12.55
|
13.09
|
|
Kabuk Rengi:Koyukemik
|
Koyukemik
|
Koyukemik
|
Kemik
|
Kemik
|
|
Rengi
|
Rengi
|
Rengi
|
Rengi
|
Rengi
|
|
İç Meyve Rengi: Yeşil-Güliç
|
Yeşil-Güliç
|
Güliç
|
Sarı İç
|
Sarı İç
|
|
100 tane Ağırlığı (gr.): 47.03
|
48.47
|
53.29
|
57.30
|
63.72
|
|
Protein : 22.26
|
21.77
|
23.47
|
20.87
|
23,45
|
|
Yağ Oranı (%) : 56,64
|
59.89
|
56.27
|
56.70
|
58.97
|
|
Randıman (%)
|
40.37
|
42.05
|
42.64
|
44.53
|
|
Periyoside Durumu: Eğilimi Fazla Eğilimi Fazla
Toplam En Az Sıcaklık ihtiyacı : 3600 c c Toplam En Çok Sıcaklık ihtiyacı : 4400 oc
Ortalama Gün Isısı : 25 oc
|
Eğilimi Fazla Eğilimi Fazla
|
Eğilimi az
|
Antep Fıstığı'nın Üretileceği Yöre: hava koşullarının aynı/uygun olduğu Adıyaman, Antalya, Aydın, Balıkesir, Batman, Çanakkale, Denizli, Diyarbakır, Gaziantep, Hakkari, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Manisa, Malatya, Mardin, Mersin, Muğla, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak, Tunceli Yöreleri.
DENETİM
Antepfıstığı coğrafi işaretini, 555 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 20 nci maddesi gereğince; başkalarının aynı ürünü üretimlerinin teknik özelliklerine uygunluğunun kontrolleri; Gaziantep Ticaret Odasının koordinasyonu ile Ağaç ve Meyve denetimi olmak üzere iki aşamada gerçekleştirilecektir.
a) Ağaç Denetimi: Ait olduğu ilde 4 veya 6 aylık periyodlarda 2 ila 5 kişi olmak suretiyle aşağıda belirtilen kuruluşlardan bir denetim kurulu oluşturularak denetim sonucunda ilgili rapor hazırlanır.
Ağaç denetimine katılacak kurumlar:-Ticaret ve/veya Sanayi Odası(Uzman elemanı)
-Tarım İl Müdürlüğü (Konu ile ilgili yetkilisi)
- Ziraat Odası (Ziraat Mühendisi)
Meyve denetimine katılacak kurumlar: Ait olduğu ilde 4 veya 6 aylık periyodlarda 2 ila 5 kişi olmak suretiyle aşağıda belirtilen kuruluşlardan bir denetim kurulu oluşturularak denetim sonucunda ilgili rapor hazırlanır.,
Meyve denetimine katılacak kurumlar:
Ticaret ve Sanayi Odası (Uzman elemanı)
- Tarım II Müdürlüğü (Konu ile ilgili yetkilisi)
- Fıstık Araştırma (Elemanı)
- Ticaret Borsası (Elemanı)
- Güney Doğu Tarım Satış Kooperatifi(Elemanı)
Kullanım Biçimi(Markalama) :Antep Fıstığı'nın Üretilebileceği Yerler: Adıyaman, Antalya, Aydın, Balıkesir, Batman, Çanakkale, Denizli, Diyarbakır, Gaziantep, Hakkari, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Manisa, Malatya, Mardin, Mersin, Muğla, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak, T