İnce Minareli Medrese ya da diğer adıyla Taş ve Ahşap Eserler Müzesi, Konya’nın Selçuklu ilçesinde ve Beyhekim mahallesindedir. Kapalı avlulu, tek eyvanlı ve tek katlı bir medresedir. Adını, kuzeydoğu köşesindeki minaresinden almaktadır.
Medrese, Selçuklu Sultanı II. İzzeddin Keykâvus döneminde Vezir Sâhib Atâ Fahreddin Ali tarafından, hadis ilmi okutulmak üzere 1258 -1279 yılları arasında inşa ettirilmiştir. Yapının mimarı Kölük Bin Abdullah’tır. Yapı, Selçuklu döneminin “kapalı avlulu medrese” grubunda olup tek eyvanlıdır. Doğusunda yer alan taç kapısı, Selçuklu taş işçiliğinin en güzel ve nadide örnekleri arasındadır.
Fotoğraf: Official Turkish Museums
Medreseye adını veren minare, bitişiğindeki mescide aittir.
1901 yılında düşen bir yıldırım sonucunda, minarenin birinci şerefeye kadar olan bölümü ve medresenin kuzeydoğu köşesine dıştan eklemlenmiş̧ mescidinin kubbesi yıkılmıştır. Kesme taştan kare planlı prizmal bir kaide üzerinde yükselen tuğla minare, dilimli bir gövdeye sahiptir. Gövde yüzeyi, sırlı tuğla ve kesme çinilerle bezenmiştir.
Medresenin hat sanatının önemli örnekleri olarak kabul edilen yazıları büyük önem taşımaktadır. Özellikle taç̧ kapısı, yazının yoğun olarak uygulandığı ender tasarımlardan biri olarak kabul edilir. Taç̧ kapının ortasındaki düğümlü̈ kitabe bordüründe, sülüs ile Fatiha ve Yasin sureleri yazılıdır. Niş kemerinin alınlığındaki rozetlerden birinde “Amel-i Kelûk”, diğerinde ise “bin Abdullah” yazılıdır. İç mekânda, kubbe eteğini çeviren bordürde kûfî yazı ile “El Mülkü-l’illâh” ibaresi yer alır.
Fotoğraf: Official Turkish Museums
Mescit bölümünde vakfiyesine uygun olarak “hadis sohbetleri” gerçekleştirilmektedir.
Fotoğraf: Official Turkish Museums
İnce Minareli Medrese 19. yüzyılın sonuna kadar faaliyetini sürdürmüş, 1876-1899 yıllarında ise yenileme çalışmaları yapılmıştır. Cumhuriyet döneminde, 1936 yılında başlayan çeşitli onarım çalışmalarından sonra 1956 yılında “Taş ve Ahşap Eserler Müzesi” olarak hizmete açılmıştır.
Fotoğraf: Official Turkish Museums
Müzede, Selçuklu ve Karamanoğlu dönemlerine ait taş ve mermer üzerine oyma tekniği ile yazılmış inşa ve tamir kitabeleri, Konya Kalesi’ne ait yüksek kabartma rölyefler, çeşitli ahşap malzemeye oyma tekniği ile yapılmış geometrik ve bitkisel motiflerle bezenmiş kapı ve pencere kanatları, ahşap tavan göbeği örnekleri ve mermer üzerine işlenmiş mezar şahidesi ve sandukalar sergilenmektedir.
Fotoğraf: Official Turkish Museums
Başkenti Konya olan Selçukluların sembolü, çift başlı kartal ve kanatlı melek figürlerinin en büyük ve güzel mermer kabartma örnekleri de müzede yer almaktadır.
Anadolu Selçuklu Devleti döneminde inşa edilmiş olan medrese, zarif taş işçiliği, mimari özellikleri ve Anadolu’ya has süsleme şemalarıyla dikkat çekmektedir. İnce Minareli Medrese, 2014 yılında “Anadolu Selçuklu Medreseleri” başlığı altında, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alınmıştır.
Kaynak: Konya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Selçuklu Belediyesi