Coğrafi İşaret: Antep Kutnu Kumaşı

Tescil No: 199

Coğrafi İşaretin Türü: Mahreç İşareti

Kullanım Biçimi: Markalama

Ürünün Tanımı ve Ayırt Edici Özellikleri:

Antep Kutnu Kumaşı, Gaziantep’te yüzyıllardır üretilen ve kullanılan genellikle çözgü sateni veya bez ayağı örgü ile dokunan, boyuna çizgili desenlerden oluşan bir tür atlas kumaştır. Çözgüsü ince ipek, atkısı pamuk ve ipek karışık atılmış, çoğunlukla yollu bir kumaştır. Zamanla çözgüsü suni ipek (floş) iplik, atkısı pamuk iplik kullanılmaya başlanmıştır.

Kumaşın atkı sıklığı ve çözgüsüne göre:

• Çözgü tel sayısı 4000-5000 arası olan, örgüsü atlas saten olan kumaşlar “kutnu kumaş”,
• Çözgü tel sayısı 3000-4000 arası olan; örgüsü bez ayağı, düz çizgili bağlama batik motifli olan kumaşlar “meydaniye kutnu kumaş”,
• Çözgü tel sayısı 2000-3000 arası olan; örgüsü bez ayağı, düz çizgili ve bağlamalı batik tekniği ile kendiliğinden oluşan desenli kumaşlar, “alaca kutnu kumaş” olarak adlandırılmaktadır.Renkli çözgülerin oluşturduğu boyuna çizgili yolların genişlikleri, renkleri ve desenlerine
  göre aşağıdaki çeşitler bulunmaktadır.
  Hindiye Kutnu Çiçekli Furş Çiçekli Mecidiye İnce Kalem Meydaniye
  Kemha Kutnu Çiçekli Kırmızılı Furş Düz Mecidiye Müflüs
  Mercan Kutnu Çiçekli Şahiye Sultan Kemha
  Şahiye Kutnu Çingene Yeşil İnci Şaliye
  Kerasi Kutnu Furş Zefir Eli Şalşapik
  Vişneli Furş Bayraklı Mecidiye Sarı Meydaniye Elvanlı Kutnu
  Çözgü ipliklerinin bağlama batik tekniği ile renklendirilmesinden dolayı kendiliğinden oluşan
  desenlere göre de Antep Kutnu Kumaşı aşağıda belirtilen şekilde isimlendirilmektedir.
  Sedefli Bağlama Kutnu Zincirli Kutnu Vişneli Darıca Kutnu
  Beyaz Taş Kutnu Sarı Taş Kutnu Bağlamalı Darıca
  Bağlamalı Furş Kutnu Mehtap Kutnu Bağlamalı Mehtap
  Bağlamalı Sarı Tas Bağlamalı Sedefli Bağlamalı Zencirli
  Beyaz Tas
  Ayrıca farklı isimler ile adlandırılan ve burada belirtilmeyen fakat aynı üretim tekniği ileüretilen kutnu kumaşlarda bulunmaktadır.

Antep Kutnu Kumaşı’nın özellikleri:

1. Çöz1. Çözgü adı verilen dikey ipliklerde, ilk dönemlerde ince ipek kullanılmış olup son dönemde ise 100, 120, 150 denye numaralı suni ipek (floş) ipliği kullanılmaktadır.
2. Atkı adı verilen yatay ipliklerde 20/NE iki kat pamuk ipliği kullanılmaktadır.
3. Haşıl hammaddesi olarak kayısı ağacından elde edilen doğal kitre zamp reçine kullanılmaktadır.
4. Renkli çözgülerin oluşturduğu boyuna çizgili desenlerden oluşmaktadır. Bu çizgilerin oluşturduğu yolların genişlikleri, renkleri ve desenleri farklılık göstermektedir.
5. Çözgü ipliklerinin bağlama batik tekniği ile renklendirilmesinden dolayı kendiliğinden oluşan desenler bulunmaktadır.
6. Kullanılan ipliğin kalınlık ve inceliklerine göre Antep Kutnu Kumaşların 1 cm deki atkı tel sayısı 10-12, 1 cm deki çözgü tel sayısı 56-70 arasında değişmektedir.
7. Antep Kutnu Kumaş’larda kullanılan örgüler, genellikle çözgü sateni veya bez ayağı olup,yer yer rips örgü de kullanılmaktadır.Antep Kutnu Kumaş, yöre insanının geleneksel giysilerinde, halk oyunları kıyafetlerinde ve ayrıca günlük hayatta kullanılan fular, yelek, gömlek, kravat, çanta ve benzeri giyim eşyaları ile perde, döşemelik kumaş ve benzeri dekorasyon ve süs eşyalarının yapımında kullanılmaktadır.

Ayrıntılı bilgi için tıklayınız.