Balıklıgöl olarak anılan bölge, Şanlıurfa’nın Eyyübiye ilçesinde ve şehir merkezinin güneybatısında bulunan, Aynzeliha ve Halilürrahman gölleri ile çeşitli dini ve tarihi yapıları kapsayan alandır. Çoğunlukla üç semavi dinin atası olarak kabul edilen Hz. İbrahim’in yaşamı ile ilişkilendirilen ve kutsal kabul edilen mekânlarla bilinmektedir.
TGM
Balıklıgöl dendiğinde, halk arasında yaygın olarak Halilürrahman Gölü kastedilir. Hz. İbrahim’in yaşamı hakkındaki, mucizelerle dolu Balıklıgöl Efsanesi’nin bu göl ve çevresinde gerçekleştiğine inanılmaktadır. Rivayete göre Hz. İbrahim, dönemin zalim hükümdarı Nemrut’un zulmüne direnir. Nemrut, büyük bir ateş yakılmasını ve Hz. İbrahim’in bu ateşe atılmasını emreder. Hz. İbrahim tam bu devasa ateşin içine düşeceği anda bir mucize gerçekleşir ve etraf güllük gülistanlık olur. Ateş suya, içindeki odunlar da balığa dönüşür. Gölün içinde yüzen balıkların sırtlarındaki siyah lekeler, efsaneye göre içinden çıktıkları ateşin izleridir. Göldeki sazan türü bu balıklara halk tarafından saygı gösterilir. Balıkları yiyenin öleceğine veya başına bir felâket geleceğine inanılır.
TGM
Halilürrahman Gölü’nün derinliği 3-5 metre civarındadır. Göl, 150 metre uzunluğunda ve 30 metre genişliğinde, uzunca bir dikdörtgen havuzla çevrelenmiş ve zamanla çevresinde bir külliye şekillenmiştir. Şanlıurfa’nın sembolü olan
Halilürrahman Külliyesi’ni oluşturan yapılar
Halilürrahman Camii,
Halilürrahman Medresesi,
Rızvaniye Camii,
Rızvaniye Medresesi ve bir haziredir. Hz. İbrahim’in ateşe atıldığında düştüğüne inanılan makam da özel bir bölüm olarak Halilürrahman Camii’nin içinde yer almaktadır.
Halilürrahman Gölü’nün hemen güneyinde Aynzeliha Gölü bulunmaktadır. Urfa Kalesi'nin önünde yer alan bu göl daha küçük olup yaklaşık 50 metre uzunluğunda ve 30 metre genişliğindedir. Rivayete göre, Hz. İbrahim ateşe atıldıktan sonra, Nemrut'un evlatlık kızı Zeliha bu duruma dayanamaz. Hz. İbrahim'i çok sevdiğinden ve ona inandığından o da kendini ateşe atar. Ve Zeliha'nın düştüğü yer bir göle dönüşür. Başka bir rivayete göre ise bu göl, Hz. İbrahim’i kaybedeceğini düşünüp çok üzülen Zeliha’nın gözyaşlarıyla oluşmuştur. Bu nedenle göle, “Zeliha’nın gözü (pınarı)” anlamına gelen bu isim verilmiştir.
TGM
Balıklıgöl platosunda ayrıca, Hz. İbrahim'in doğduğuna inanılan kutsal mağara ile bu mağara yanına yapılmış olan
Mevlid-i Halil Camii (Dergâh Camii) de bulunmaktadır. Ayrıca bu platonun hemen yakınında
Urfa Kalesi, Kale Eteği Nekropolü ve
Hasan Padişah Camii gibi tarihi yapılar, çarşılar ve bedestenler yer almaktadır.
Haleplibahçe Mozaik Müzesi ve
Şanlıurfa Müzesi ile
Kızılkoyun Nekropolü de Balıklıgöl’e yürüme mesafesinde gezilebilecek önemli noktalar arasındadır.
Kaynaklar:
Şanlıurfa Belediyesi. “Balıklıgöl.”
Şanlıurfa Belediyesi. “Aynzeliha Gölü.”
Turkishmuseums web sitesi. “Şanlıurfa ve Balıklıgöl Efsanesi.”
Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi web sitesi. “Halilürrahman Külliyesi.”
Göl
İnanç-Kültür Turizmi
Kendi aracınızla gitmek isterseniz; İstanbul’a 1263 kilometre, Ankara’ ya 810 kilometre, İzmir’e ise 1251 kilometre uzaklıkta bulunmaktadır. Diğer şehirlerden düzenlenen otobüs seferleriyle, uçakla veya trenle ulaşabilirsiniz. Balıklı göl Şanlıurfa şehir merkezinde yer almaktadır. Şehrin her yerinden Balıklıgöl'e ulaşım mümkündür.
Halil-ür Rahman Gölü, Pk.63200 – Eyyübiye / Şanlıurfa