Halilürrahman Camii, Balıklıgöl platosunda, Halilürrahman Gölü’nün güney kıyısında yer almaktadır. Halk arasında Döşeme Camii olarak da isimlendirilmektedir. Evliya Çelebi, Seyahatname adlı eserinde bu camiden “İbrahim Halil Tekkesi” olarak bahsetmektedir.

 

 

Balıklıgöl’ü çevreleyen Halilürrahman Külliyesi’nin en eski binasıdır. Kaynaklara göre 504 yılında Rahip Urbisyus tarafından Hz. İsa’nın annesi Hz. Meryem adına bir kilise inşa ettirilmiştir. Meryem Ana Kilisesi olarak kayıtlara geçen bu yapının, Abbasi Halifesi Memun döneminde (813-833) camiye dönüştürüldüğü söylenmektedir. Caminin minaresi, Selahattin Eyyubi’nin yeğeni El Melik’ül Eşref Muzafferüddin Musa tarafından 1211–1212 yıllarında onarılmıştır. Yapı, Kanuni Sultan Süleyman (1520-1566) döneminde restore edilmiştir. 1810 yılında kapsamlı bir onarım daha görmüş ve bugünkü görünümünü almıştır.

 

Kesme taş mimarisiyle dıştan bir bütün olarak görünen bina, aslında iki bölüm halindedir. Kaş kemerli bir kapıdan girilen kutsal su kaynağının önündeki kubbeli kare mekân, yapının makam kısmını oluşturur. Makam olarak adlandırılan bu bölüm, Hz. İbrahim’in ateşe atıldığında düştüğüne inanılan yerdir.

 

Caminin doğusunda, minarenin dibinden başlayan hazirede kubbeli üç türbe bulunmaktadır.

 

Kaynaklar: 

 

"Kültür ve İnançlar Diyarı Şanlıurfa" Şanlıurfa Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yayınları Şehir Kitaplığı Dizisi:26

 

Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi web sitesi. “Halilürrahman Külliyesi.”